ΛΕΞΗtanil
τ.5

Νόμπελ 2017: Ιαπωνικό ζεν με βρετανικό φλέγμα…


Δημήτρης Σούρλας

«Αν στο μείγμα που περιέχει Τζειν Όστεν και Φραντς Κάφκα, προσθέσουμε και λίγο Μαρσελ Προυστ και ανακατέψουμε, έχουμε τα κείμενά του».


Είναι τα λόγια, δια στόματος της Σάρα Ντάνιους, μονίμου γραμματέως της Σουηδικής ακαδημίας, το μεσημέρι της Πέμπτης 5 Οκτωβρίου 2017, κατά την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας, θέλοντας έτσι να περιγράψει το ύφος γραφής του φετινού νικητή.

Αιτιολογώντας την απόφαση, η επιτροπή αναφέρει πως το βραβείο απονέμεται σε αυτόν «ο οποίος, σε μυθιστορήματα μεγάλης συναισθηματικής δύναμης, έχει αποκαλύψει την άβυσσο κάτω από την απατηλή μας αίσθηση της σύνδεσης με τον κόσμο».

Στην πρώτη του δήλωση μετά την απονομή του Νόμπελ, ο νικητής έκανε λόγο για ένα «εξαιρετικά κολακευτικό» βραβείο. Τόνισε πως «είναι μια υπέροχη τιμή, κυρίως επειδή σημαίνει πως βρίσκομαι στα ίχνη των μεγαλύτερων συγγραφέων και αυτό είναι ένας καταπληκτικός έπαινος».

Στο κυνηγητό που ακολούθησε από δημοσιογράφους, σε δηλώσεις του, ο συγγραφέας θα πει: «Ευτυχώς που τα μίντια και ο Τύπος παίρνουν το Νόμπελ στα σοβαρά» και συνεχίζει, «Θα ήμουν ιδιαίτερα ανήσυχος την ημέρα που ένα Νόμπελ Λογοτεχνίας θα περνούσε απαρατήρητο και δεν θα ενδιέφερε τα μέσα ενημέρωσης. Αυτό θα σήμαινε ότι φριχτά πράγματα έχουν συμβεί».

Στη συγκεκριμένη συνέντευξη ανέλυσε, πως τα πράγματα που τον απασχολούν είναι βαθύτερα υπαρξιακά: «Ένα πράγμα που πάντοτε τραβούσε το ενδιαφέρον μου είναι ο τρόπος που ζούμε μέσα σε κόσμους μικρούς και μεγάλους ταυτόχρονα. Έχουμε όλοι μας ένα κομμάτι προσωπικού χώρου, στο οποίο προσπαθούμε να βρούμε αγάπη και εκπλήρωση των πόθων μας. Αλλά αυτό πάντα συνυπάρχει διαδραστικά με έναν κόσμο πιο ευρύ, στον οποίο μπορεί να επικρατούν οι πολιτικές ή και δυστοπικά σύμπαντα. Αυτό πάντα τραβούσε το ενδιαφέρον μου, ζούμε μέσα σε δύο κόσμους ταυτόχρονα και δεν μπορούμε να παριστάνουμε ότι ο ένας ή ο άλλος δεν υπάρχει».

Ένα χρόνο μετά την πολυσυζητημένη και αμφιλεγόμενη βράβευση του τραγουδοποιού Μπομπ Ντίλαν με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, η επιλογή αυτή μοιάζει να επαναφέρει την παραδοσιακή ερμηνεία της λογοτεχνίας και να επανέρχεται η λογοτεχνική «τάξη».

Για το γεγονός ότι διαδέχεται στη βράβευση τον Μπομπ Ντίλαν, δηλώνει εξαιρετικά χαρούμενος: «Ήταν ο ήρωάς μου από την ηλικία των 13 ετών. Είναι μάλλον ένα από τα πρόσωπα που θαυμάζω περισσότερο στον κόσμο. Είναι υπέροχο που παίρνω το βραβείο, έναν χρόνο μετά τον τον Μπομπ Ντίλαν».

Είδε για πρώτη φορά το φως του ανατέλλοντος  ήλιου, στις 8 Νοεμβρίου 1954, στη χώρα των χρυσανθέμων. Στη πόλη που αναδείχτηκε ως σύμβολο ελπίδας και ειρήνης. Εκεί που παίχτηκε το μεγαλύτερο παιχνίδι της ιστορίας, πάνω στις καμένες σάρκες χιλιάδων αθώων ανθρώπων. Στη πόλη στόχο που η επιστήμη δημιούργησε ένα νέο είδος, τους ραδιενεργούς ανθρώπους. Μέσα στα συντρίμμια που άφησε πίσω του o «fat man». Γεννήθηκε στο Ναγκασάκι της Ιαπωνίας.

Το όνομά του στα Ιαπωνικά σημαίνει «μαύρη πέτρα». Εγκατέλειψε την πολύπαθη χώρα του το 1960 και την επισκέφτηκε ξανά, τριάντα χρόνια αργότερα.

Πρόκειται για τον Καζούο Ισιγκούρο που  σε ηλικία έξι ετών, μετακόμισε με την οικογένειά του  στη γηραιά Αλβιώνα, στο Guildford του Surrey, νοτιοδυτικά του Λονδίνου, προκειμένου ο πατέρας του Σίζουο, να εργαστεί σε ένα ερευνητικό έργο στο Εθνικό Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας.

Σπούδασε στο πανεπιστήμιο Kent του Canterbury και αποφοίτησε το 1978 με πτυχίο στην αγγλική φιλολογία και φιλοσοφία. 

Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο East Anglia και έλαβε το μεταπτυχιακό του στην δημιουργική γραφή το 1980. Ύστερα από δύο χρόνια πήρε την Αγγλική υπηκοότητα.

Θεωρείται ένας από τους καλύτερους στυλίστας της γλώσσας, από  τους κορυφαίους συγγραφείς του αγγλόφωνου κόσμου.

Δικαίως  χαρακτηρίζεται ως νομπελίστας των μίξεων. Ένας καθαρόαιμος βρετανός με  ιαπωνική κουλτούρα. Στο συγγραφικό του έργο αναμιγνύει διάφορα είδη πεζού λόγου, από το ρεαλιστικό και το ιστορικό μυθιστόρημα, μέχρι τη λογοτεχνία του φανταστικού.

Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας άρχισε να γίνεται ευρύτερα γνωστός από τα πρώτα του κιόλας μυθιστορήματα. Η «Χλωμή θέα των λόφων» (1982), που είχε βραβευτεί με το βραβείο Winifred Holtby Memorial και το «Ένας καλλιτέχνης του ρευστού κόσμου» (1986), που τιμήθηκε ως Whitbread Book of the Year και υποψήφιο για το βραβείο booker.

Η καταξίωση ήρθε με το μυθιστόρημα «Τα απομεινάρια μιας μέρας» (1989) με τον αγγλικό τίτλο «The remains of the day» που κέρδισε το βραβείο Booker. Το βιβλίο μεταφράστηκε σε 24 γλώσσες και πούλησε 1.000.000 αντίτυπα  μόνο στην αγγλόφωνη έκδοση, εξασφαλίζοντας παγκόσμια αναγνώριση. Ακολούθησε η ομώνυμη ταινία του Τζέιμς Άιβορι, με πρωταγωνιστές τον Άντονι Χόπκινς και την Έμμα Τόμσον η οποία επίσης γνώρισε τεράστια επιτυχία.

Το μυθιστόρημά «Ο απαρηγόρητος» (1995), τιμήθηκε με το Βραβείο  Cheltenham, ενώ το 1998 ο συγγραφέας χρίστηκε από το γαλλικό κράτος Ιππότης των Τεχνών και των Γραμμάτων. Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα «Τότε που ήμασταν ορφανοί» (2000),  υποψήφιο για το βραβείο Booker και «Μη μ’ αφήσεις ποτέ» (2005) που  έγινε ταινία, με τον αγγλικό τίτλο «Never let me go», με πρωταγωνίστρια την Κίρα Νάιτλι. Τελευταίο του βιβλίο ο «Θαμμένος γίγαντας» (2015), διερευνά πώς η μνήμη σχετίζεται με τη λήθη, η ιστορία με το παρόν και η φαντασία με την πραγματικότητα

Ο  Καζούο Ισιγκούρο ζει στο Λονδίνο με τη σύζυγό  του Λόρνα  και την κόρη του Ναόμι.