ΛΕΞΗtanil
τ.2

Νοέμβριος


Πένυ Φυλακτάκη

Όχι για να εξασκήσουμε την εμμονή του ρακοσυλλέκτη αναμνήσεων, αλλά για να γνωρίσουμε. Γεγονότα που μας εντυπωσιάζουν σε άλλους λαούς και αγνοούμε στον δικό μας. Ανθρώπους που φευγαλέα ακούσαμε το όνομά τους, ή κάνουμε πως ξέρουμε. Πώς να συνεχίσουμε να γράφουμε σε αυτό  το σημείο του κόσμου, κάτω από αυτόν τον ήλιο και αυτόν τον ουρανό αν δεν γνωρίζουμε τις εκλεκτικές μας συγγένειες και τις συνειδητές μας αποφυγές, τους κρίκους της αλυσίδας που θέλουμε να συνεχίσουμε ή να διακόψουμε; Ένα παιχνίδι με τον χρόνο, λοιπόν. Ελαφρύ και σοβαρό - όπως κάθε παιχνίδι.

1  Νοεμβρίου

Το 1903 η «Ορέστεια» του Αισχύλου ανεβαίνει στο Βασιλικό Θέατρο Αθηνών για πρώτη φορά στη Δημοτική. Το γεγονός προκαλεί συμπλοκές με αποτέλεσμα να υπάρξουν και τρία θύματα.

Κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει…

2  Νοεμβρίου

Γεννιέται το  1911 ο Οδυσσέας Ελύτης που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979.

Δεν είναι αργά στον κόσμο αυτό, ακούς;

3  Νοεμβρίου

Το 1869 αποχαιρετάμε τον ποιητή Ανδρέα Κάλβο. «Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία», είπε.

Ακόμα προσπαθούμε να τα συνδυάσουμε…

 

4  Νοεμβρίου

1965 και η Αθήνα υποδέχεται έναν πολύ ξεχωριστό επισκέπτη, τον μεγάλο Αμερικανό ποιητή Έζρα Πάουντ.

5  Νοεμβρίου

Πλατεία Κοτζιά. Νονός της ο Κώστας Κοτζιάς, Έλληνας λογοτέχνης και εκπρόσωπος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού στην Ελληνική λογοτεχνία («Καπνισμένος Ουρανός») που αποδημεί εις ουρανούς το 1979.

 

6  Νοεμβρίου

Σιγεί το 1989 η συγγραφική φωνή της πιο πληθωρικής ηρωίδας της νεότερης λογοτεχνίας, η Μαρία Ιορδανίδου της «Λωξάντρας».
Πολύ κρίμα, μπρε…

7  Νοεμβρίου

Ίδια ημερομηνία το 1913 γεννιούνται ο Αλμπέρ Καμί και ο Αλέκος Σακελλάριος. Φως και σκοτάδι σε μοναδικές αναλογίες.

 

8   Νοεμβρίου

89 ετών φτάνει η Γαλάτεια Σαράντη, Ελληνίδα συγγραφέας που πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1945 με το διήγημα «Το Κάστρο» (Νέα Εστία). Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, Κρατικό Βραβείο Διηγήματος , Βραβείο Ιδρύματος Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, Βραβείο Παιδικού Μυθιστορήματος του Ι.Δ. Κολλάρου και άλλες τιμητικές διακρίσεις ων ουκ έστιν αριθμός. Το 1997 γίνεται η πρώτη γυναίκα που εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

 

10  Νοεμβρίου

«Φεύγει» το 2009 ο Νότης Περγιάλης. Αν τα θεατρικά του έργα ( «Το κορίτσι με το κορδελάκι», «Χρυσό χάπι», «Αντιγόνη της Κατοχής» «Μάσκες για Αγγέλους» «Τρελό φεγγάρι») δεν σας χτυπούν κάποιο καμπανάκι, τι λέτε για τα τραγούδια Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι, (Μάνος Χατζιδάκις) Το μπλόκο της Καισαριανής (Μίκης Θεοδωράκης) και Γκρεμισμένα σπίτια (Γιάννης Μαρκόπουλος); Είναι ο στιχουργός τους. Έχει κι άλλο: έγραψε το σενάριο και συμμετείχε ως αφηγητής στην τηλεοπτική σειρά Ο Χριστός ξανασταυρώνεται(1975).

 

11  Νοεμβρίου

Πεθαίνει το 1990 ο δικός μας Γιάννης Ρίτσος.

«Αν δεν μπορέσω να το δεις κι εσύ, μοιάζει σα να μη το’χω»

 

12  Νοεμβρίου

1944 και τέλος για τον Ευάγγελο Ιωάννου ή για τα Ελληνικά Γράμματα Τέλλο Άγρα.  Ποιήματα του μελοποιήθηκαν από τη Νένα Βενετσιάνου και τον Νότη Μαυρουδή. «Ο Τέλλος Άγρας τοποθετείται στους έλληνες ποιητές του μεσοπολέμου, τους λεγόμενους νεορομαντικούς ή παρακμιακούς» γράφει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.

Λες και υπάρχει κι άλλο είδος ποιητή …

 

13  Νοεμβρίου

13 Νοεμβρίου του 1913 και η σύμπτωση στους αριθμούς είναι πάντοτε σημάδι. Γεννιέται ο Δημήτρης Χατζής, από τις πιο ευαίσθητες πεζογραφικές ματιές στην ανθρώπινη φύση και ιδιαίτερα στην Ελληνική ψυχή σαν παρατηρητής, όχι σαν πατριδολάτρης. «Το Διπλό Βιβλίο» με το β’ αφηγηματικό πρόσωπο του ήρωα προς έναν άγνωστο συγγραφέα και την εξαιρετική σύνθεση να μπορούν τα κεφάλαια του μυθιστορήματος να διαβαστούν ως αυτοτελή διηγήματα, θα τον είχαν φέρει στην κορυφή της παγκόσμιας λογοτεχνικής παραγωγής αν δεν είχε γεννηθεί σε μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα. «Γιατί ρομέικο, Κώστα, θα το μάθεις κάποτε, δεν είναι τόπος, δεν είναι κόσμος, εργοστάσια, ξυλάδικα, τίμιες δουλειές που θέλεις εσύ -είναι καημός μονάχα.»

 

14  Νοεμβρίου

Έφτασε στην υποψηφιότητα για το Διεθνές Βραβείο Άντερσεν ο Μάνος Κοντολέων, Έλληνας συγγραφέας των παιδικών και εφηβικών ονείρων που γεννήθηκε το 1946. «Ο Φωκίων ήταν ελάφι» σίγουρα…

 

15  Νοεμβρίου

Ημερομηνία της επετείου «Ημέρα του Φυλακισμένου Συγγραφέα».

 

16  Νοεμβρίου

Είναι ακόμα μωρό το 1934, αλλά σε λίγα χρόνια θα είναι ο συγγραφέας του «Ζήτα» και του «Θύματα Ειρήνης». Βιβλία του θα μεταφραστούν σε 33 γλώσσες και στη γλώσσα Μπράιγ. Το όνομα αυτού Βασίλης Βασιλικός .

 

18  Νοεμβρίου

Δεν προέρχεται από τον ελλαδικό χώρο αλλά αποτελεί παγκόσμια κληρονομιά και κάνω την κατάχρηση: το 1928  κάνει πρεμιέρα στο «Κόλονι» της Νέας Υόρκης ο διάσημος ήρωας των κινουμένων σχεδίων Μίκι Μάους, στην ταινία του Γουόλτ Ντίσνεϊ «Το ατμόπλοιο του Γουίλι».

 

23  Νοεμβρίου

Πεθαίνει ένας νεαρός άντρας 29 ετών, ο Γιάννης Καμπύσης το 1901. Αν δεν σας λέει κάτι το όνομα του, καιρός να γνωριστούμε: από τους πιο θανατικούς υποστηρικτές του Ψυχάρη, και συνεκδότης με Γρυπάρη και Χατζόπουλο του πρωτοποριακού περιοδικού «Η Τέχνη». Μέσω του περιοδικού αυτού εισήχθη στην Ελλάδα το λογοτεχνικό ρεύμα του συμβολισμού και η βορειοευρωπαϊκή λογοτεχνία που γνωρίζουμε σήμερα.

 

27  Νοεμβρίου

Στέλιος Ξεφλούδας. Όχι, δεν είναι όνομα ήρωα κόμικς. Γεννημένος στην Άμφισσα το 1902, ο Στέλιος Ξεφλούδας έρχεται το 1930 στη Θεσσαλονίκη για να εργαστεί ως καθηγητής και την ίδια χρονιά εκδίδει το πρώτο βιβλίο, Τα τετράδια του Παύλου Φωτεινού, το οποίο θα θεωρηθεί από την κριτική ως αντιπροσωπευτικό και πρώτο δείγμα της τεχνικής που είναι γνωστή ως «εσωτερικός μονόλογος».

Βρήκαμε ποιος φταίει…

 

28  Νοεμβρίου

Αντίο στον Λαυρέντιο (Λορέντζο) Μαβίλη. Το σονέτο έχει πια και ελληνικό επίθετο.

 

29  Νοεμβρίου

Δέκα χρόνια πριν, το 2006, αποχωριζόμαστε τον Χρήστο Τεγόπουλο. Οι περισσότεροι μπορεί να τον ξέρουμε από το Λεξικό Τεγόπουλου-Φυτράκη που μας μοίρασαν στο Πανεπιστήμιο (όταν ακόμα μοίραζαν βιβλία).  Εθνική Αντίσταση, εφημερίδα Αυγή, Παρίσι, Αμερική, εφημερίδα Ελευθεροτυπία, Πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ, έκδοση σε δημοτική γλώσσα της εγκυκλοπαίδειας Δομή, μέτοχος του ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού Mega Channel.

Φτάνουν για μια ζωή…

 

30  Νοεμβρίου

Δεύτερη κατάχρηση και τελευταία. Η αλήθεια είναι ότι το 1966 εγκαινιάζεται το Πανεπιστήμιο Πατρών. Πώς να ξεχάσουμε όμως ότι ακριβώς την ημέρα αυτή ο 19ος αιώνας ξεκινάει με τη γέννηση του Μαρκ Τουάιην (1935) και  κλείνει με το θάνατο του Όσκαρ Ουάιλντ (1900);

«Αν θες να πεις στους ανθρώπους την αλήθεια, κάν’ τους να γελάσουν, αλλιώς θα σε σκοτώσουν»

επειδή

«μέσα στο χιούμορ βρίσκει κανείς τον αστεϊσμό ενός ανθρώπου που είναι σπάνια ευδιάθετος και ποτέ ευτυχισμένος».