ΛΕΞΗtanil
τ.2

Στη φυλακή λογοτέχνες στην Τουρκία


Μίνα Δεμερούτη

Τρία πράγματα, λέει ένα Τούρκικο ρητό, χειρίζεται καλύτερα ο Τούρκος, το άλογο, το όπλο και τη γυναίκα. Κι αν δεν μπορεί να την χειριστεί; Την στέλνει φυλακή. Πρόκειται για την συγγραφέα  Ασλί Ερντογάν με αφορμή άρθρα της σε μια φιλοκουρδική εφημερίδα  η οποία συνελήφθη στις 16 Αυγούστου μαζί με άλλους 20 δημοσιογράφους και κρατείται μέχρι σήμερα μετά την απόρριψη του αιτήματος αποφυλάκισής της. Η Ασλί Ερντογάν  έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία και τα μυθιστορήματά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Το τελευταίο, το Πέτρινο Κτίριο καταγγέλλει τα βασανιστήρια και τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές της Τουρκίας.

Η σύλληψη της Ερντογάν η οποία αγωνίζεται για τα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία  καταγγέλθηκε από πολλούς καλλιτέχνες, διανοούμενους και συγγραφείς. Πάνω από 30.000 υπογραφές συγκεντρώθηκαν ενώ πολλαπλασιάζεται η στήριξή της στα social media. Η συγγραφέας κατηγορείται για “προπαγάνδα υπέρ τρομοκρατικής οργάνωσης”, για “συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση” και για “υποκίνηση ταραχών”. 

«Το Κράτος μας έχει χτιστεί πάνω σε μία φενάκη: μας λένε ψέματα για την ίδρυση της Δημοκρατίας, για τον Μουσταφά Κεμάλ, για τους Τούρκους, τους Κούρδους και τους Αρμένιους. Απαγορεύεται να συζητάς στην Τουρκία γι’ αυτά τα θέματα. Το τουρκικό δίκαιο είναι γεμάτο άρθρα που αντίκεινται στο διεθνές. Το Tουρκικό δίκαιο θεωρεί τον άνθρωπο εχθρό.».  Είχε επισημάνει Αχμέτ Αλταν. Ο οποίος γεννήθηκε το 1950. Ασχολήθηκε από νεαρή ηλικία με τη δημοσιογραφία, αναλαμβάνοντας διάφορες θέσεις, από ρεπόρτερ έως αρχισυντάκτης. Το 1995 απολύθηκε από τη Milliyet για το άρθρο του «Atakurd», στο οποίο υπερασπιζόταν τα βασικά δικαιώματα του Κουρδικού λαού. Διετέλεσε έως το 2012 αρχισυντάκτης της εφημερίδας Taraf, ενός εναλλακτικού, αντιμιλιταριστικού καθημερινού φύλλου, του οποίου ήταν συνιδρυτής. Ο Αλτάν θεωρείται από τους πιο σημαντικούς και ευυπόληπτους Τούρκους συγγραφείς. Συλληφθείς κι ο ίδιος  μέσα στο Σεπτέμβρη μαζί με τον αδερφό του Μεχμέτ, καθηγητή οικονομικών στο πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης. Η σύλληψη των δύο αδελφών, έχει προκαλέσει ήδη διεθνή κατακραυγή αλλά και έντονη ανησυχία για την κατάσταση έτσι όπως διαμορφώνεται στη χώρα αναφορικά με την ελευθερία της έκφρασης.

Ο Τούρκος συγγραφέας και νομπελίστας Ορχάν Παμούκ και ο βραβευμένος με Booker Τζον Μπέργκερ αλλά και δεκάδες άλλοι συγγράφεις, ακαδημαϊκοί από όλο τον κόσμο, διαμαρτύρονται  για τη «βεντέτα της τουρκικής κυβέρνησης με τη διανόηση» και καλούν την τουρκική κυβέρνηση να σταματήσει την καταδίωξη όσων διανοούμενων και συγγραφέων της χώρας εκφράζουν διαφορετική γνώμη.

Στη ανοιχτή επιστολή που συντάξανε αναφέρουν «Το αποτυχημένο πραξικόπημα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για ένα μακαρθικού τύπου κυνήγι μαγισσών» «ως συγγραφείς, ακαδημαϊκοί και υπερασπιστές της ελευθερίας της έκφρασης είμαστε ιδιαίτερα ανήσυχοι βλέποντας συναδέλφους που γνωρίζουμε και σεβόμαστε να φυλακίζονται υπό το καθεστώς έκτακτης ανάγκης. Δημοσιογράφοι όπως ο Σαχίν Αλπέι και η Νασλί Λιτσάκ και η συγγραφέας Ασλί Ερντογάν είναι γνωστοί υπερασπιστές της Δημοκρατίας και μάχονται εναντίον του μιλιταρισμού και κάθε είδους τυραννίας. Είμαστε ιδιαίτερα ανήσυχοι βλέποντας τον επιφανή συγγραφέα Αχμέτ Αλτάν και τον αδελφό του Μεχμέτ Αλτάν, συγγραφέα και διακεκριμένο καθηγητή Οικονομικών, ο οποίος σε πολλά από τα βιβλία του προωθεί την ιδέα της επανοικοδόμησης της τουρκικής ταυτότητας όχι με βάση τη θρησκεία ή τη φυλή αλλά σεβόμενη τα ανθρώπινα δικαιώματα, να κρατούνται από τη 10η Σεπτεμβρίου».

Ζητούν από την Τουρκική Κυβέρνηση τέλος «να σταματήσει τη δίωξη των διακεκριμένων συγγραφέων και να επιταχύνει τις διαδικασίες για την απελευθέρωση του Αχμέτ και του Μεχμέτ Αλτάν όπως επίσης και πολλών συναδέλφων τους που κατηγορούνται άδικα». Η Εταιρία Ελλήνων Συγγραφέων σε ανακοίνωσή της «ενώνει τη φωνή της με ανθρώπους των γραμμάτων στην Τουρκία και άλλες χώρες για την άμεση απελευθέρωση των Toύρκων συγγραφέων Ασλί Ερντογάν και Αχμέτ Αλτάν, καθώς και όλων των πνευματικών ανθρώπων που διώκονται για τις απόψεις τους».

Στη «βεντέτα της τουρκικής κυβέρνησης με τη διανόηση» προστίθεται και η έκδοση στις 6/9  σχεδόν 150 ενταλμάτων σύλληψης κατά εκπαιδευτικών. Παρόλο που το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας είναι υπερφορτωμένο, υπάρχει χώρος άλλωστε 38.000 κρατούμενοι αποφυλακίστηκαν μετά το πραξικόπημα για να πάρουν τη θέση τους νέοι συλληφθέντες. Προς το παρόν γιατί η Τουρκική Κυβέρνηση σχεδιάζει να κατασκευάσει 174 νέες φυλακές που θα έχουν τη δυνατότητα να φιλοξενήσουν πάνω από 100 χιλιάδες άτομα. Στο μεταξύ,  28.000 εκπαιδευτικοί απολύθηκαν και 9.465 άλλοι τέθηκαν σε διαθεσιμότητα με την κατηγορία ότι διατηρούν διασυνδέσεις με τρομοκρατία.

Κι αναρωτιέμαι όταν φυλακίζεις μαχητές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, απολύεις  εκπαιδευτικούς και αποφυλακίζεις για να κάνεις  (χώρο!) 38.000 κρατούμενους, τι μέλλει γενέσθαι; Όταν χτίζεις φυλακές αντί σχολεία; Θυμίζει αλήθεια αυτή η μιλιταριστική νοοτροπία Αγκόλα και Σιέρα Λεόνε.