ΛΕΞΗtanil
τ.3

«Ανθρώπινος είδος: Νούμερο 2»


Βασιλική Στρώλη - Μαρία Φουτζιτζή

Αχ κύριε Σοπενχάουερ, δεν μας τα πρόβλεψες καλά κι όταν χάραζες στο χαρτί χλευαστικές λέξεις περί απούσης αισθητικής του γυναικείου φύλου ως προς την κάθε τέχνη, που να ’ξερες, δόλιε κι εσύ, πως τους επόμενους αιώνες το πιάνο θα ηχούσε νότες γαλήνιες από τα δάχτυλα της Andrée. Α! Σου το φυλούσε η Σουηδία και σου ’δωσε τη χαριστική βολή με εκπαίδευση της Ιärarinneseminariet.

«Ούτε για τη μουσική ούτε για την ποίηση ούτε για τις εικαστικές τέχνες έχουν οι γυναίκες την οποιαδήποτε αντίληψη ή ευαισθησία», είπες και δεν εδάκρυσες λιγάκι για τους στίχους της Σαπφούς που εγνώριζες, για άλλες πιο πριν και άλλες μετά για την τόσο μελωδική πένα της Μπροντέ, για την Αννούλα ούτε κουβέντα; Κι ας στεναχώρησες λιγάκι την Ντίκινσον. Δεν σου κρατά κακία. Θαρρώ πως δεν είχες στον νου σου την Τζεντιλέσκι σαν ξεστομούσες το «χωρίς αισθητική φύλο»  διότι θα σ’ έβλεπα ως άλλον Ολοφέρνη να χάνεις το κεφάλι σου και να κοσμείς μπαρόκ τοίχους με χάρη. Μα να που είπες την κουβέντα σου δίχως να τολμήσεις να χαϊδέψεις μελάνι σε πίνακα της Ελένης, της δικής μας Ελένης. Η θλίψη μου όμως για σε ξεκινά σαν έκλεισες τα μάτια και τα’ αυτιά σου και χάθηκες από τούτον τον μάταιο κόσμο αφήνοντάς μας στο χαρτί κουβέντες χίλιες δυο: «Τα πιο σπουδαία κεφάλια ολόκληρου του γυναικείου φύλου δεν έχουν να παρουσιάσουν ούτε ένα πραγματικά μεγάλο, γνήσιο και πρωτότυπο δημιούργημα στις καλές τέχνες, ούτε ένα έργο διαχρονικής αξίας». Αχ κύριε Σοπενχάουερ, αν λίγο ακόμη μένατε μαζί μας, όλα θα τα ’χατε αρνηθεί σαν θα ξεπρόβαλλαν εμπρός σας κινούμενες και λεπτοκαμωμένες εικόνες από το χέρι της Blaché και ίσως θα χειροκροτούσατε στη βράβευση της Marion κόντρα στο «οι γυναίκες οι αθεράπευτα ακαλλιέργητες» αφού διαβάζατε μια-δυο σειρές από τις χορευτικές σελίδες του σεναρίου. Λοιπόν, σας λέω περιχαρής πως θα γελούσαμε λιγάκι ειρωνικά παρέα με την Glaspell και τα «Μικροπράγματα» της, σαν θα διαβάζαμε το «οι γυναίκες πρέπει στο θέατρο να σιωπούν»… Και αν ωστόσο δε σας είχαμε πείσει, θα ξεκινούσαμε μια κουβεντούλα για τη Ross που ήξερε να παίζει με την κάλπη κι έπειτα από εκείνη τη χρονιά θα υποστήριζε ακράδαντα τον λόγο σας πως οι γυναίκες «μόλυναν» τον κόσμο με τη σοφία τους όμως, θα έσπευδε να προσθέσει! Έπειτα θα κρυφτούμε πίσω από το ιερό Βατικανό ν’ ακούσουμε τις βλασφημίες, τους φόβους τους για τις νίκες μας, καθώς θα σκίζουνε τις αλήθειες της Simone και εκείνη θα γελάει κλείνοντας το μάτι στην Μπιάνκα για να περάσουν οι καιροί και η Μάργκαρετ, ω Μάργκαρετ, να πίνει μια γουλιά από το τσάι της και ν’ ατενίζει από το παράθυρο το μέλλον φωνάζοντας: «Έπεται συνέχεια, αναμείνατε στο ακουστικό!».

Πώς το ’χες πει, μωρέ, εκείνο το... α να το!, εκείνο το «όταν έδιναν στις γυναίκες τα ίδια δικαιώματα θα έπρεπε να τις εφοδιάσουν και με την ίδια ευφυΐα». Μα κύριε Σοπενχάουερ, αυτό που θα ’πρεπε να εννοούσες ήταν «με το ίδιο προνόμιο», ή έστω ένα δικό τους δωμάτιο όπως μας ενημερώνει η Βιρτζίνια. Κι όλες οι σουφραζέτες θα συμφωνούσαν πως τίποτα δεν μας λείπει των γυναικών για να ψηφίζουμε, κι ως άλλες πια Chislom και Parks που ήξεραν καλύτερα από όλους κι από πάντα πως τίποτα δεν μας λείπει για να δουλεύουμε. Γι’ αυτό και η Audre, σαν ένα ποίημα, σου πρόσταξε «από το χαμόγελό μου να φυλαχτείς γιατί υπήρξα γυναίκα για πολύ καιρό», μάλλον αυτός ήταν κι ο λόγος που η Berverly την έχει σίγουρα στα sos στη διδασκαλία φεμινιστικών σπουδών στο Spelman University για να φυλάγεστε. Κι αν θες να μείνουμε στις επιστήμες λίγο ακόμα, θα βρούμε και τη Marie ν’ ανακαλύπτει το ράδιο - και προσοχή, κύριε Σόπενχάουερ, το ράδιο μπορεί να είναι κι επικίνδυνο όπως ακούω!

“Στην προσπάθει;a τους να γίνουνε ευχάριστες, οι γυναίκες ασχολούνται με τις τέχνες». Πράγματι, ήταν ευχάριστη η Μέριλιν όσο ευχάριστη είναι και η ιστορική πια φιγούρα με τα ξανθά μαλλιά και το λευκό φόρεμα που άφησε πίσω της. Και ήταν ακόμα πιο ευχάριστη η Μαρία Κάλλας, κι ακόμα περισσότερο η Τζάκι Κέννεντυ, ίση σε ψήφους για την πιο εμβληματική Πρώτη Κυρία μαζί με τη Μισέλ, και δεχτείτε τους χαιρετισμούς μας! Θα σταματήσουμε εδώ μήπως και σας κουράσαμε, μα να θυμάστε ότι η ιστορία συνεχίζει ν’ αφήνει τα ίχνη της ουχί στο χιόνι μα πάνω στις πέτρες…

Καληνύχτα, καλέ μου Άρθουρ, και να ξέρεις αυτός ο κόσμος δεν θα σταματήσει ν’ αλλάζει ποτέ…

 

:: Ένα κείμενο με έναυσμα το βιβλίο του Άρθουρ Σοπενχάουερ, Η τέχνη να ζεις με τις γυναίκες, μτφρ.: Λεωνίδας Καρατζάς, Γνώση 2012