ΛΕΞΗtanil
τ.2

Δέκα ασκήσεις Δημιουργικής Γραφής


Ναυσικά Μακράκη

Εκείνο που κάνει τη διαφορά ανάμεσα σ’ έναν επίδοξο και σ’ έναν επαγγελματία συγγραφέα, δεν είναι μόνο το ταλέντο και η τύχη. Ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι η σταθερή κι επίμονη άσκηση στη γραφή. Ωστόσο, το να βρει κανείς τον χρόνο και την έμπνευση να γράψει δεν είναι πάντα εύκολο. Εδώ είναι που οι ασκήσεις δημιουργικής γραφής βοηθούν. Μπορούν ν’ αυξήσουν την παραγωγή ιδεών, να οδηγήσουν στο ξεκίνημα μιας ιστορίας και, ακόμη και αν μερικές φορές καταλήγουν σε αδιέξοδο, δεν παύουν να είναι ένας πολύ καλός τρόπος εξάσκησης των συγγραφικών δεξιοτήτων. Επίσης, αν ο χρόνος που μπορούμε να διαθέσουμε στο γράψιμο είναι περιορισμένος, υπάρχει πληθώρα σύντομων ασκήσεων, για τις οποίες δεκαπέντε με  είκοσι λεπτά είναι αρκετά.

Για όλους αυτούς τους λόγους, συγκεντρώσαμε δέκα ασκήσεις δημιουργικής γραφής, από βιβλία και διάφορες σελίδες του Διαδικτύου. Μπορούν να πραγματοποιηθούν ατομικά ή σ’ ένα εργαστήρι δημιουργικής γραφής. Ξεχωρίσαμε τις τρεις τελευταίες ως πιο κατάλληλες για το περιβάλλον του σχολείου, προτείνοντας ταυτόχρονα και τη βαθμίδα της εκπαίδευσης στην οποία θα μπορούσαν να δοκιμαστούν.


[Ατομικές ασκήσεις]


ΑΦΗΓΗΣΗ

Γράφουμε τη φανταστική αυτοβιογραφία μας σε 1-2 σελίδες. (Αν περιέχει και αληθινές πληροφορίες ανάμεικτες με τις ψεύτικες δεν βλάπτει).

Έχουμε γίνει ογδόντα πέντε χρόνων και θυμόμαστε όλα ή κάποια από τα παρακάτω:

(α) το ωραιότερο ταξίδι μας

(β) το καλύτερο παιχνίδι ή κόσμημα που μας δώρισαν

(γ) πόσο ξύλο έχουμε φάει ή έχουμε δώσει

(δ) ποια ένεση είχε πονέσει, ποιο σιρόπι ήταν το πιο σιχαμερό κ.λπ.

(ε) το πιο όμορφο δώρο που κάναμε και σε ποιον

(στ) το νοστιμότερο γεύμα ή δείπνο

(ζ) το πιο αστείο περιστατικό

(η) το καλύτερο χορευτικό φοιτητικό πάρτι

(θ) πότε και πώς γίναμε μούσκεμα στη βροχή

(ι) πότε, πώς και γιατί μεθύσαμε μια φορά.

ΠΗΓΗ: Μίμης Σουλιώτης (2012) , Δημιουργική Γραφή, οδηγίες πλεύσεως (βιβλίο εκπαιδευτικού), Ομάδα εργασίας Αλίκη Συμεωνάκη (συντονίστρια) Μαρίνα Αρμεύτη Ελένη Ζάουρα Χριστίνα Ιωακειμίδου Ειρήνη Λαρδούτσου,  Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων


Καταγράψτε τουλάχιστον δέκα αρχικές φράσεις από διηγήματα που δεν έχετε διαβάσει. Στη συνέχεια, χωρίς να διαβάσετε παρακάτω, γράψτε σε διακόσιες λέξεις τη συνέχεια της αφήγησης, για κάθε μία από τις φράσεις που καταγράψατε.

Γράψτε μια ιστορία από την αφηγηματική σκοπιά ενός εφήβου. Το θέμα μπορεί να είναι ένα ραντεβού ή ένα βράδυ με φίλους. Χρησιμοποιήστε ενεστώτα χρόνο, καθαρή γλώσσα, περιγράψτε με ακρίβεια μικρές λεπτομέρειες και βάλτε σλανγκ στους διαλόγους. Το σκηνικό θα μπορούσε να είναι ένα πάρκο στα προάστεια μιας πόλης. Ξεκινήστε την ιστορία μερικά λεπτά αφότου κάτι δραματικό έχει συμβεί εκεί (π.χ.  ένας καβγάς ή μια σύλληψη εγκληματία. Σε 500 λέξεις).

ΠΗΓΗ (για τις δύο ασκήσεις): David Morley (2007), The Cambridge introduction to creative writing, Cambridge University Press, New York


Δημιουργήστε έναν ήρωα με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ενός προσώπου που αγαπάτε. Τα φυσικά χαρακτηριστικά του, όμως, ν’ ανήκουν σε κάποιον που δεν αγαπάτε.

ΠΗΓΗ: http://www.writersdigest.com/online-editor/a-12-day-plan-of-simple-writing-exercise\


Γράψτε για δύο ανθρώπους που βλέπουν ο ένας τον άλλον για πρώτη φορά.

ΠΗΓΗ: http://thinkwritten.com/365-creative-writing-prompts/

 

ΠΟΙΗΣΗ

7x7x7: Βρείτε το έβδομο βιβλίο από ένα ράφι της βιβλιοθήκης σας. Ανοίξτε το στη σελίδα επτά. Βρείτε την έβδομη πρόταση της σελίδας. Γράψτε ένα επτάστιχο ποίημα που ξεκινά με την πρόταση αυτή.

ΠΗΓΗ: http://writetodone.com/10-best-creative-writing-exercises/


Παρήχηση: Γράψτε ένα ποίημα στο οποίο όλες οι λέξεις σε κάθε στίχο ξεκινούν με το ίδιο γράμμα.

ΠΗΓΗ: http://www.languageisavirus.com/articles/articles.php?subaction=showcomments&id=1099111175&archive=&start_from=&ucat=&#.V7m4MjU3Q6Y

 

[Για το σχολείο]


ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

Ονειρευτείτε: Αφηγηθείτε το παραμύθι «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» ή δείξτε το σε βίντεο, εάν αυτό είναι δυνατό. Μετά την αφήγηση ρωτήστε τα νήπια αν βλέπουν όνειρα. Αφήστε τα, το καθένα ξεχωριστά, να περιγράψουν ένα όνειρο που είδαν και τα εντυπωσίασε. Βοηθήστε τα με ερωτήσεις, όπως «τι έγινε μετά», «ποιοι άλλοι ‘έπαιζαν’ στο όνειρό σου». Μπορείτε ακόμα να ζητήσετε να φανταστούν και να σας πουν τι όνειρο θα ήθελαν να δουν στον ύπνο τους. Παρακινήστε τα να είναι αναλυτικά και περιγραφικά σε αυτό.

ΠΗΓΗ: Κιουπτσίδου Π. (2005) «Τα Όνειρα». Στο Άννα Βακάλη, Μαρία Ζωγράφου –Τσαντάκη, Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος (2013) Η δημιουργική γραφή στο νηπιαγωγείο, Θεσσαλονίκη, σ. 130.


ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Αναθέστε στους μαθητές σας να γράψουν 100 περίπου λέξεις για ένα καθημερινό αντικείμενο όπως η τσάντα τους, ένα νόμισμα, ένα κρεμμύδι, το κλειδί τους. Ζητήστε τους να το περιγράψουν όσο πιο λεπτομερειακά γίνεται, χρησιμοποιώντας τις αισθήσεις τους. Να σημειώσουν τους συνειρμούς που τους έρχονται σχετικά με αυτό το αντικείμενο.

ΠΗΓΗ: Στέλιος Καραγιάννης, Η Δημιουργική Γραφή ως Καινοτόμος Δράση στο Σχολείο: όψεις μιας Παιδαγωγικής Εμπειρίας, 26-2-2011, Scribd


ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Τρέπουμε σε πεζό λόγο την ακόλουθη ποιητική βιογραφία του Καβάφη, ενσφηνώνοντας τους χαρακτηρισμούς του ποιήματος στο δικό μας κείμενο (π.χ. «Ζούσε στην πόλη όπου γεννήθηκε.  Μια πόλη άχαρη, που τον πλάκωνε. …»):

Νταλγκαδιασμένος και βαρύς/ γυρνάει τα στενορρύμια/ της πολιτείας της άχαρης/ που τρώει τα σωθικά του

  • ᾽ αυτήν εδώ γεννήθηκε
  • ᾽ αυτή θε ν' αποθάνη
  • πίκρες τον πότισαν κρουνηδόν
  • τον βασανίσαν
  • του
  • φορές
  • τη χαράν ευρήκε σπανίως
  • θέλησε κι αυτός
  • μακρυά να φύγη
  • εκατέβη στο γιαλό

και δεν είχε καράβι

[Νίκος Εγγονόπουλος, «Σύντομος Βιογραφία του Ποιητού Kωνσταντίνου Kαβάφη (και του καθενός μας – άλλωστε)»]

ΠΗΓΗ: Μίμης Σουλιώτης (2012), Δημιουργική Γραφή Οδηγίες πλεύσεως (βιβλίο εκπαιδευτικού), Ομάδα εργασίας Αλίκη Συμεωνάκη (συντονίστρια) Μαρίνα Αρμεύτη Ελένη Ζάουρα Χριστίνα Ιωακειμίδου Ειρήνη Λαρδούτσου,  Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων